Boedapest, Hongarije, 29 oktober 1950 (400)

5671

Moedertje Rusland, zo wordt het 14 meter hoge beeld genoemd, dat vanaf een sokkel van 26 meter over de Donau en Boedapest uitkijkt vanaf de Gellért-hegy, de berg die genoemd is naar de heilige Gerardus van Csanád die hier de marteldood stierf in 1046. Het beeld herdenkt de overwinning van de Sovjet-Unie op Nazi-Duitsland en werd in 1947 onthuld. sindsdien is het vele malen op postzegels verschenen, om te beginnen op 29 oktober van dat jaar al, toen om de 30’ste verjaardag van de Oktoberrevolutie te vieren. Dit was de tweede, toevallig precies drie jaar later verschenen als eerste van een serie luchtpostzegels van 9 gewijd aan moderne techniek, ontworpen en gegraveerd door Zoltán Nagy (1916-1987).

Nog een werk van Strobl, het herdenkingsmonument voor Lajos Kossuth, opstandelingenleider in 1848 (eigen foto, 29-7-2008)

De maker van dit beeld was Zsigmond Kisfaludi Strobl (1884-1975), die allerlei sporen in Boedapest heeft nagelaten, zowel voor de oorlog, toen Hongarije min of meer aan de Duitse kant stond als erna toen de Russen het beleid bepaalden. Hij was zelf bij de onthulling aanwezig.

Boze tongen beweerden overigens dat hij het beeld maakte voor István Horthy, de zoon van ‘leider’ Miklós Horthy. Deze was in 1942 omgekomen tijdens een door de Duitsers geïnitieerde en door de Hongaren ondersteunde luchtmissie op de Sovjet-Unie. Strobl erkende wel dat hij de opdracht voor een standbeeld had gekregen en er ook aan begonnen was, maar hij had het nooit afgemaakt.

Na 1990 was de vraag wat er met dit expliciete socialistische monument moest gebeuren. Er is nog sprake geweest dat het naar het Memento Park buiten Boedapest – zeker de moeite van een bezoek waard -verplaatst zou worden, maar daar is uiteindelijk niets van gekomen, want de inwoners van Boedapest vonden het uiteindelijk een van de beste landmarks van de stad. Na wat wijzigingen kon het beeld simpelweg als bevrijdingsmonument door: Boedapest had zijn eigen Statue of Liberty.

Het Vrijheidsbeeld (eigen foto, 21-07-2008)