5671

Moedertje Rusland, zo wordt het 14 meter hoge beeld genoemd, dat vanaf een sokkel van 26 meter over de Donau en Boedapest uitkijkt vanaf de Gellért-hegy, de berg die genoemd is naar de heilige Gerardus van Csanád die hier de marteldood stierf in 1046. Het beeld herdenkt de overwinning van de Sovjet-Unie op Nazi-Duitsland en werd in 1947 onthuld. sindsdien is het vele malen op postzegels verschenen, om te beginnen op 29 oktober van dat jaar al, toen om de 30’ste verjaardag van de Oktoberrevolutie te vieren. Dit was de tweede, toevallig precies drie jaar later verschenen als eerste van een serie luchtpostzegels van 9 gewijd aan moderne techniek, ontworpen en gegraveerd door Zoltán Nagy (1916-1987).

Nog een werk van Strobl, het herdenkingsmonument voor Lajos Kossuth, opstandelingenleider in 1848 (eigen foto, 29-7-2008)

De maker van dit beeld was Zsigmond Kisfaludi Strobl (1884-1975), die allerlei sporen in Boedapest heeft nagelaten, zowel voor de oorlog, toen Hongarije min of meer aan de Duitse kant stond als erna toen de Russen het beleid bepaalden. Hij was zelf bij de onthulling aanwezig.

Boze tongen beweerden overigens dat hij het beeld maakte voor István Horthy, de zoon van ‘leider’ Miklós Horthy. Deze was in 1942 omgekomen tijdens een door de Duitsers geïnitieerde en door de Hongaren ondersteunde luchtmissie op de Sovjet-Unie. Strobl erkende wel dat hij de opdracht voor een standbeeld had gekregen en er ook aan begonnen was, maar hij had het nooit afgemaakt.

Na 1990 was de vraag wat er met dit expliciete socialistische monument moest gebeuren. Er is nog sprake geweest dat het naar het Memento Park buiten Boedapest – zeker de moeite van een bezoek waard -verplaatst zou worden, maar daar is uiteindelijk niets van gekomen, want de inwoners van Boedapest vonden het uiteindelijk een van de beste landmarks van de stad. Na wat wijzigingen kon het beeld simpelweg als bevrijdingsmonument door: Boedapest had zijn eigen Statue of Liberty.

Het Vrijheidsbeeld (eigen foto, 21-07-2008)

2533

De Sovjet-Unie was, net als later de satellietstaten in Centraal-Europa en andere communistische landen, niet vies van propaganda voor de eigen kerk. Sommige landen speelden het werkelijk vuil, zoals Noord-Vietnam en Noord-Korea, waar regelmatig scherpe anti-Amerikaanse tendensen op postzegels waar te nemen zijn, andere waren veel gematigder: een land als Cuba kent nauwelijks socialistische symboliek op postzegels.

In de Sovjet-Unie was het van alles wat, veel gewijd aan helden uit de Tweede Wereldoorlog, de geweldige opbrengsten van de Vijfjarenplannen, de successen van de ruimtevaart en uiteraard de vieringen van de geboorte- en sterfdag van Lenin en de Oktoberrevolutie.

Het 15-jarig jubileum daarvan werd in 1932 groots gevierd met een serie van 7 zegels in waarden van 3 tot en met 35 kopeken. De meeste tonen de verworvenheden van het socialisme, maar de 5 een stukje van de bestorming van het Winterpaleis in 1917. We zien het leger samen met het volk gewapend door de poorten van de Bolshaya Morskaya-straat naar het Paleisplein met de Alexanderzuil gaan. Het ziet er op zich nogal braaf uit, maar het doel is helder, de tsaar moet afgezet. En dat zou ook gebeuren.

Inderdaad, postzegels van de Sovjet-Unie geven niet altijd waarheidsgetrouwe gebeurtenissen weer, maar onderwerp van discussie zijn ze ook zelden. En net zoals het getoonde zegel zijn Sovjet-zegels zelden lelijk of slecht ontworpen en van een hoge drukkwaliteit. Je hoeft geen communistische sympathieën te hebben om ze mooi te vinden of te verzamelen in elk geval.

 

6739

Een van de jongste loten aan de boom van werelderfgoederen is Vatnajökull, het grootste nationale park van IJsland. Het werd bij de laatst doorgegane vergadering in 2019 toegevoegd met nummer 1604.

Vatnajökull beslaat 1/7 van het oppervlak van IJsland en is het grootste gletsjersysteem van Europa. Op de postzegel zie je een gezicht op Öræfajökull, een vulkanisch met ijs bedekt massief, voor het laatst uitgebarsten in 1727. Een deel van de vulkaan draagt de naam Hvannadalshnúkur en dit is het hoogste punt van IJsland met 2110 meter.

De zegel van 10 Kronen is er één van een serie van drie. De andere afgebeelde vulkanen zijn de Snæfellsjökull en de Eiriksjökull, die beide niet tot Vatnajökull behoren. Lijkt me fantastisch om eens heen te gaan, al zal dat wel ver van mijn financiële bereik liggen.

Overigens wordt IJsland een gewild verzamelgebied, aangezien de lokale postdienst in 2019 besloten heeft het uitgeven van postzegels te staken. De laatste verschenen in november 2020.

 

Meer over het nationaal park Vatnajökull:

 

3632

Het lot bepaalt wie er nu weer aan de beurt is en dat is dus wederom het piramidencomplex van Gizeh. Veel over verteld al, maar steeds weer een andere invalshoek. Dit keer is het de koning die in beeld komt.

Het staatshoofd in kwestie is koning Faroek, die in 1936 als 16-jarige aan de macht was gekomen, als opvolger van zijn overleden vader Foead I. In het begin was hij populair, maar na een aantal misstappen, werd hij in 1952 afgezet door de latere leider Gamal Abdel Nasser, die nog toestond dat zijn net geboren zoon als Foead II nog bijna een jaar op de troon ‘lag’. Faroek was zeer corrupt en viel met een weinig ervaren leger tegen beter weten de jonge staat Israel aan, wat op een groot fiasco uitdraaide.

Faroek zou na zijn afzetting in Italië wonen en in Rome in 1965 overlijden als gevolg van het overgewicht dat hij had opgelopen wegens een stofwisselingsziekte. Zijn zoon groeide op in Zwitserland en Parijs en woont als 69-jarige aan het Meer van Geneve.