11 februari 1871 – Meet the Hawaiians

De Hawaiians van 1871

In eerdere afleveringen van Zegelgek kwamen Kamehameha III, IV en V aan de orde. De laatste was in 1871 de regerende monarch sinds 1863 toen hij zijn broer opvolgde. In 1872 kwam er een einde aan het huis van Kamehameha en moesten verkiezingen uitmaken wie de volgende koning van Hawaii zou worden. In 1871 verschenen er drie postzegels met portretten van leden van het koninklijk huis. Deze werden in 1875 aangevuld met twee nieuwe waardes (2 en 12 cents) en portretten van de ‘nieuwe’ generatie.

1 cent – Prinses Victoria Kamamalu

Hawaii Mi 19

De eerste in lijn van troonopvolging van de ongetrouwde en kinderloze Kamehameha V was prinses Victoria Kamamalu, de jongste zus van het gezin. Zij was geboren in Honolulu op 1 november 1838. Ze kreeg met Kamamalu de naam van haar tante, die getrouwd was met Kamehameha II. Victoria was geen officiële naam, maar kreeg ze als roepnaam mee omdat de familie zich graag wenste te spiegelen aan het Britse koningshuis, waar een jaar eerder koningin Victoria aan de macht was gekomen.

Naast het koningschap was er nog een tweede titel in Hawaii die van belang was, namelijk die van Kuhina Nui, wat een soort van functiemengeling van plaatsvervanger en premier was. Vaak had de vrouw van de regerende koning deze titel, maar ook prinsen en prinsessen konden deze titel krijgen. Bij de geboorte van Victoria was haar moeder Kina`u de Kuhina Nui van dienst en zij besloot dat Victoria haar opvolger zou zijn. Helaas stierf ze al in 1839 wat betekende dat de titel naar haar tante ging. In 1855 was Victoria oud genoeg om zelf Kuhina Nui te zijn.

Haar eerste echte optreden was in 1863 toen koning Kamehameha IV overleed. Omdat het een dag duurde voordat Kamehameha V geïnstalleerd kon worden werd Victoria als interim-staatshoofd benoemd voor die ene dag. Daarna was ze de eerste in lijn van troonsopvolging. Daarvan zou het echter niet komen, want in februari 1866 kreeg Victoria een onbekende ziekte waaraan zij op 29 mei van dat jaar overleed. Ze was nog ongetrouwd en had (dus) geen kinderen.

2 cents – Koning Kalakaua

Hawaii Mi 20

Toen koning Kamehameha V op 11 december 1872 overleed werden er verkiezingen gehouden over wie de opvolger zou zijn. Het ging tussen een oudneef van Kamehameha I, William Lunalilo geheten en David Kalakaua, lid van een aan de Kamehameha’s gelinkte familie. Lunalilo werd met algemene stemmen tot koning verkozen, maar de 38-jarige monarch had maar een korte regering voor de boeg. Hij stond bekend als alcoholist en liep in de zomer van 1873 tuberculose op. Op 13 februari van het volgende jaar werd Kalakaua alsnog koning.

David Kalakaua werd op 16 november 1836 geboren vlakbij Honolulu. Vanwege zijn afkomst kon hij een goede opleiding genieten en trouwen binnen een andere adellijke familie: zijn vrouw werd koningin Kapiolani, nazate van de stamhoofden van het eiland Kaua’i.

David joeg aanvankelijk een juridische carrière na, maar vanwege zijn banden met de Kamehameha’s werd het een militaire en politieke loopbaan. Hierdoor werd hij als kanshebber gezien in de verkiezing als opvolger van Kamehameha V.

Ook in 1874, na de dood van Lunalilo, was Kalakaua kandidaat voor opvolging. Nu nam hij het op tegen koningin Emma, de weduwe van Kamehameha IV, maar won nu met ruime cijfers. Hoewel de uitslag duidelijk was waren de aanhangers van Emma niet tevreden. Vanwege de onrust zou het tot 1883 duren voor de kroning plaatsvond.

Onder Kalakaua, die 17 jaar zou regeren, veranderde er veel op Hawaii, met name in de relatie met de Verenigde Staten, die uit waren op een gunstige handelsrelatie met de eilanden en ook een oogje hadden op een natuurlijke haven, Pearl Harbor, die zij in 1887 als militaire voorpost wisten te verwerven.

Kalakaua was een reislustige koning. In 1881 ondernam hij een reis om de wereld, die hem onder andere in Zuidoost-Azië en diverse landen in Europa bracht.

De jaren 80 van de 19e eeuw stond ook in het teken van de koloniale expansie van de toenmalige grootmachten. Engeland, Frankrijk en Duitsland hadden alle drie hun zinnen gezet op delen van Polynesië. Kalakaua tekende, om deze expansie tegen te gaan, met de koning van Samoa een verdrag tot vorming van een Polynesische federatie, die echter nooit van de grond kwam.

Binnenslands kwam Kalakaua in 1887 in de problemen. Hij had in 1886 een opiumwet aangenomen gekregen die hem en zijn directe aanhangers, waaronder zijn grootste vertrouweling Walter Gibson, grote voordelen gaven. De oppositie tegen de wet was echter niet mals en men dwong een nieuwe grondwet af die de bevoegdheden van de koning sterk inperkte. Tevens betekende dit de val van Gibson. Toen de rook was opgetrokken bleek dat door diens malversaties de bodem van de schatkist in zicht was gekomen.

Eind 1890 werd Kalakaua ziek, maar hij stond er toch op om naar de VS te reizen om nog enkele diplomatieke zaken te regelen. Bij aankomst in San Francisco bleek echter dat de koning te ziek was om nog verder te reizen. Hij zou op 20 januari 1891 in het Palace Hotel – het bestaat nog steeds, hoewel herbouwd na de aardbeving van 1906 – overlijden, volgens de autopsie aan een nierziekte. Koningin Kapiolani zou hem 8 jaar overleven, het paar had nooit kinderen. Als koning werd hij opgevolgd door zijn zus Lydia Lili`uokalani, de laatste monarch van Hawaii

6 cents – Koning Kamehameha V

De in 1871 nog levende koning besprak ik reeds bij zijn postzegel van 1866.

12 cents – Prins Leleiohoku II

Hawaii Mi 22

William Pitt Leleiohoku werd op 10 januari 1854 geboren als jongste broer van David Kalakaua. Aanvankelijk heette hij Kalaho’olewa wat ‘dag van de begrafenis’ betekent. Het was inderdaad de dag – in 1855 – dat Kamehameha III ter aarde besteld werd.

Aangezien Kalakaua geen kinderen had werd Leleiohoku in 1874 tot troonopvolger benoemd, maar zijn overlijden op 9 april 1877 aan acuut reuma maakte een eind aan die ambities.

Leleiohoku was een muzikale jongen die diverse Hawaiiaanse volksliedjes componeerde. Het bekendst is Kaua I ka Huahua’i (Hawaiian War Chant). Hij werd hierin alleen overtroffen door zijn zus, de latere koningin Lydia Lili`uokalani, die het beroemde Aloha ‘Oe zou schrijven.

18 cents – Minister Kekuanaoa

Hawaii Mi 23

Voordat ik in 1882 pas weer terugkom op Hawaii bespreek ik Kekuanaoa. Geboren in 1791 werd hij de gouverneur van O’ahu, het hoofdeiland. Belangrijker was dat hij de vader was van zowel Kamehameha IV, Kamehameha V als Victoria Kamamalu. Deze laatste volgde hij in 1863 op als Kuhina Nui, toen zij kroonprinses werd. Hij was de laatste drager van die titel, want deze werd afgeschaft in 1864. Kekuanaoa, die als christelijke naam Matthew had, overleed op 24 november 1868 en werd als gouverneur opgevolgd door de Amerikaan John Owen Dominis, die in 1862 getrouwd was met prinses Lydia Lili`uokalani, die de laatste monarch van Hawaii zou worden.

Volgende keer kijken we naar de eerste spoorlijn van Zuid-Amerika.