Mei 1866 – Koning Kamehameha V

Foto van Kamehameha V, tweede helft jaren 60 van de 19e eeuw

Twee postzegels, meer zijn er niet van de Hawaiiaanse koning Kamehameha V. Hij was de laatste die de naam droeg van zijn illustere voorvader Kamehameha I, die de staat Hawaii gesticht had.

Lot Kapuāiwa werd op 11 december 1830 geboren in Honolulu als zoon van Mataio Kekūanāoʻa, de gouverneur van hoofdeiland O’ahu. Omdat Kamehameha III in 1855 kinderloos stierf had hij zijn neef Alexander Liholiho uitgekozen om hem op te volgen als Kahehameha IV, maar toen Alexander op zijn beurt al in 1863 de pijp aan Maarten gaf, wederom zonder kinderen, was het diens oudere broer die hem op zou volgen. En dat was Lot, die de naam van Kamahameha V aannam. Hij zou het land iets meer dan 9 jaar, tot zijn eigen overlijden, leiden.

Hawaii Mi 17 uit 1866

In die korte periode wist hij wel een nieuwe, door hem zelf opgestelde grondwet erdoor te drukken, iets waar zijn broer, met wie hij tot diens koningschap veel optrok en waarmee hij de VS en Europa bezocht had, niet aan toe gekomen was. Hij was in zekere zin conservatief en een groot voorstander van de oude Hawaiiaanse gebruiken (waaronder tovenarij!), maar zeer geliefd bij het volk. Een zekere Samuel Clemens, die in 1866 Hawaii bezocht en later bekend werd onder zijn pseudoniem Mark Twain, beschreef hem als een wijze monarch, die zich graag onder het volk placht te begeven.

Dat duurde niet heel lang. De koning leed, net zoals zijn voorgangers, ook wel weer ergens aan: vetzucht en in de laatste jaren van zijn leven kon hij, inmiddels ‘gegroeid’ tot 170 kilo, nauwelijks meer zijn bed verlaten. Omdat ook hij geen kinderen had – hij was overigens ook niet getrouwd – en op de dag van zijn overlijden, toevallig ook zijn 42ste verjaardag, nog geen besluit had genomen over de opvolging, brak er een heel gevecht uit over wie de volgende koning van Hawaii moest worden. In 1868 was immers Lot’s jongere zus Victoria ook al kinderloos gestorven. Verkiezingen kwamen eraan te pas en een oudneef van Kamehameha de Grote, Lunalilo, werd gekozen.

Hawaii Mi 21 uit 1871 (bron)

Twee postzegels zijn er dus en de eerste werd in mei 1866 uitgegeven, de andere in maart 1871, als onderdeel van een serietje portretten van Hawaiiaanse persoonlijkheden – lees familieleden van de koning – waaronder Lot’s vader Kekūanāoʻa.

De zegel van 1866 had hetzelfde kader als dat van de zegel met beeltenis van Kamehameha IV uit 1864. Dat was de eerste in zijn soort en ontworpen door een ambtenaar op het postkantoor in Honolulu, William J. Irwin, die de kunst had afgekeken van Victoriaportretten uit Nova Scotia. De postmeester van Hawaii, David Kalakaua (vanaf 1874 koning Kalakaua I), stond erop dat de zegels door een serieuze partij geproduceerd zouden worden en benaderde de National Bank Note Company in New York (die in 1879 op zou gaan in de American Bank Note Company). Het resultaat was een stuk beter dan de in Boston gedrukte lithografieën en tot 1891 zou de NBNC en zijn opvolger verantwoordelijk blijven voor de Hawaiiaanse postzegels.

Ondertussen was er in de Verenigde Staten ook weer heel wat gebeurd, maar daarover de volgende keer.