24 maart 1856 – Thomas Jefferson

Portret van Thomas Jefferson door Rembrandt Peale, 1800

Portret van Thomas Jefferson door Rembrandt Peale, 1800

Thomas Jefferson was pas weer eens in het nieuws: op 14 mei 2016 werd op een veiling in Texas 6875 dollar geboden op 14 haren die op zijn overlijdensdag, 4 juli 1826, van zijn hoofd werden geknipt.

4 juli 1826 was een beetje een rare dag. Natuurlijk was het feest: 50 jaar eerder was de onafhankelijkheid uitgeroepen van de 13 voormalige Britse koloniën en Jefferson was daar instrumenteel in: hij zette de eerste versie van de onafhankelijkheidsverklaring op papier. Eigenlijk zou John Adams dat doen, maar die dacht dat Jefferson er beter in was. Later zouden de mannen elkaars tegenstanders worden en tenslotte weer verzoend worden. En dat was net op tijd, want Adams overleed slechts enkele uren na Jefferson, op die rare 4e juli 1826.

Thomas Jefferson was geboren op 13 april 1743 – volgens de in Engeland en zijn koloniën toen nog gebruikelijke Juliaanse tijdrekening was dat op 2 april – op het landgoed Shadwell, midden in de oudste kolonie Virginia. Zijn vader, Peter Jefferson, had het land rondom Shadwell in 1734 verworven voor zijn plantage en noemde het naar het plaatsje, nu een deel van Londen’s East End, waar zijn aanstaande vrouw, Jane Randolph, in 1721 geboren was. Ze trouwden in 1739.

Jefferson’s voorvaderen kwamen uit Suffolk in Engeland. Zijn betovergrootvader Samuel Jefferson had zich in de vroege 17e eeuw gevestigd op het West-Indische eiland St. Christopher, ook wel bekend als St. Kitts. Later vestigde hij zich in Virginia, waar hij een van de medestichters van Yorktown was, maar overleed op Antigua. De latere generaties vestigden zich definitief in Virginia.

Martha Wayles Skelton, een op basis van beschrijvingen in 1965 gemaakt portret. Uit haar tijd zijn geen afbeeldingen.

Martha Wayles Skelton, een op basis van beschrijvingen in 1965 door George Geygan gemaakt portret. Uit haar eigen tijd bestaan geen afbeeldingen.

Thomas was het derde kind uit het gezin en na hem zouden er nog zes volgen, mogelijk nog een paar meer, daar zijn de stambomen het niet allemaal over eens. Het was in ieder geval een buitengewoon begaafd kereltje dat al op 18-jarige leeftijd afgestudeerd was op het College of William & Mary in Williamsburg. Hij sprak toen vloeiend Grieks, Latijn en Frans, was geheel bijgepraat in de geschiedenis, filosofie, wis- en natuurkunde en speelde viool tussendoor. De volgende stap was natuurlijk een juridische carrière en op 24-jarige leeftijd had hij zijn eigen praktijk.

In 1768 startte de bouw van zijn beroemde residentie, Monticello, waar hij de rest van zijn leven zou wonen en waar hij gestorven en begraven is. In 1772 trouwde hij er met zijn achternichtje Martha Wayles Skelton, met wie hij 6 kinderen zou krijgen, waarvan er 4 slechts enkele jaren leefden. Martha overleed in 1782, 33 jaar oud. Jefferson zou, precies zoals zijn vrouw wilde, niet meer hertrouwen, maar hield er later wel nog enkele losse relaties op na.

Tegelijk met de opbouw van zijn juristenpraktijk maakte hij ook kennis met de politiek. Toch duurde het tot 1775 voor hij echt in het voetlicht zou treden, als lid van het Second Continental Congress, dat na herhaalde onenigheid met de Engelsen de onafhankelijkheid van het moederland zou voorbereiden. Het geruzie van de voorgaande jaren was inmiddels in de Onafhankelijkheidsoorlog uitgemond, die tot 1783 zou duren, toen Engeland besloot de kostbare strijd te staken en formeel afstand deed van de 13 koloniën.

Monticello op een postzegel uit 1956 (Mi 669)

Monticello op een postzegel uit 1956 (Mi 669)

De onafhankelijkheidsverklaring was een kolfje naar Jefferson’s hand en hij schreef, als lid van een comité van vijf wijze mannen, waaronder ook John Adams en Benjamin Franklin, in 17 dagen tijd het hele document. Nadat het was gereviewd en gecorrigeerd werd het op 28 juni 1776 goedgekeurd en op 4 juli door het Congres aangenomen, waarmee de Verenigde Staten zich officieel onafhankelijk hadden verklaard. Op 2 augustus volgde de officiële ondertekening door de 56 leden van het Second Continental Congress.

Het duurde nog tot 1787 voordat de 13 voormalige koloniën het eens konden worden over een grondwet en nog twee jaar voordat George Washington op basis daarvan de eerste president zou worden. Tot die tijd was er het Congres waarin de afgevaardigden van de min of meer zelfstandige staten met elkaar samenwerkten. Jefferson werd zelf gouverneur van Virginia in 1780 en 1781. Nadat de vrede gesloten was werden Adams, Franklin en Jefferson uitgekozen om naar Europa te gaan om handelsverdragen te sluiten. De inmiddels bijna 80-jarige Franklin trok zich al gauw terug zodat Jefferson de eerste man was voor Parijs. Hij bleef er tot september 1789 en was getuige van de Franse Revolutie.

Terug in Amerika werd hij de eerste officiële Secretary of State (minister van Buitenlandse Zaken) onder president Washington. Dit bleef hij tot 1793, toen hij opgevolgd werd door zijn achterneef Edmund J. Randolph. Het was toen overigens nog een betrekking waarbij je kans maakte om later president te worden: naast Jefferson, waren James Madison, James Monroe, John Quincy Adams, Martin van Buren en James Buchanan eerder Secretary of State. Als het Hillary Clinton lukt om president te worden in 2016 dan zal zij niet alleen de eerste vrouw zijn, maar ook na 170 jaar de eerste voormalige minister van Buitenlandse Zaken, die het hoogste ambt bekleedt.

In 1796 deed Jefferson voor het eerst mee met de presidentsverkiezingen en verloor nipt van zijn oude vriend, maar inmiddels politiek tegenstander geworden John Adams. Zoals toen nog wel gebruikelijk werd de verliezer vice-president. De politiek van president Adams was echter niet populair en bij de verkiezingen van 1800 leed hij een flinke nederlaag tegen zijn rivaal uit Virginia: Thomas Jefferson werd president en zijn running mate Aaron Burr de nieuwe vice-president.

The Library of Congress is gestoeld op Jefferson's omvangrijke persoonlijke bibliotheek (Mi 1583 uit 1982)

The Library of Congress is gestoeld op Jefferson’s omvangrijke persoonlijke bibliotheek (Mi 1583 uit 1982)

Het presidentschap van Jefferson was een groot succes. Een van de belangrijkste dingen die zijn regering tot stand bracht was de Louisiana Purchase. Het idee was dat de Verenigde Staten het gebied rondom New Orleans zouden kopen van Napoleon om de Franse invloed hier wat te temmen. De Franse keizer hapte toe en besloot zelfs afstand te doen van aanspraken op het totale gebied, dat tot in het huidige Canada reikte. Hij kon immers het geld voor zijn kostbare oorlogvoering goed gebruiken. De aanwinst van het nieuwe gebied betekende ook dat de Amerikanen expedities uit konden zetten om dit deel van het continent in kaart te brengen. De belangrijkste daarvan was de Lewis & Clark Expedition met de bedoeling een doorgang te vinden naar de Grote Oceaan.

De presidentsverkiezingen van 1804 werden een enorm succes voor Jefferson: hij wist maar liefst 15 van de toen 17 staten achter zich te krijgen. De tweede termijn verliep echter niet zo succesvol als de eerste, mede door een al eerder broeiend conflict met zijn inmiddels ex-vicepresident Burr. Het voorkwam niet dat in 1808 zijn partijgenoot James Madison ook met grote voorsprong president werd.

Jefferson Memorial in Washington DC (Mi 1127 uit 1973)

Jefferson Memorial in Washington DC (Mi 1127 uit 1973)

Jefferson bestede de laatste 17 jaar van zijn leven aan de wetenschap. In 1819 werd de door hem voorgestelde University of Virginia gesticht. In die jaren verzoende hij zich ook weer met John Adams, nadat diens vrouw Abigail daar het initiatief voor had genomen. In juni 1826 werd Jefferson ziek, mede door zorgen over zijn schulden. Hij zou de problemen niet meer te boven komen en overleed op Monticello.

5 cents zegel met portret van Jefferson uit 1856 (Mi 5, bron)

5 cents zegel met portret van Jefferson uit 1856 (Mi 5, bron)

Dat Jefferson gauw op postzegels zou komen was wel te verwachten. In 1855 kreeg de drukkerij van Toppan Carpenter & Co uit Philadelphia de opdracht een proef te sturen voor een zegel van 5 cent met het portret van de oud-president. Waarschijnlijk was een zekere E. Pitcher verantwoordelijk voor het ontwerp, maar zeker is dit niet. Op 1 januari 1856 kwamen de zegels mogelijk al in de verkoop, maar het duurde tot 24 maart van dat jaar voor er één gebruikt werd aangetroffen, met name vanwege het ongebruikelijke tarief, dat slechts gebruikt kon worden op per packet steamer te vervoeren post naar Europa en eventueel verder en dat was alleen nog maar om de brief op zo’n boot te krijgen, want de ontvanger betaalde voor het overige vervoer, dus het nut van de zegel was twijfelachtig. Het is dan ook de duurste waarde van de serie die al in 1851 was begonnen met portretten van Franklin en Washington. In 1857 werd de serie heruitgegeven, maar dan getand. Deze zegels werden vaker gebruikt, vooral ook omdat nieuwe postverdragen met onder andere Frankrijk ervoor zorgden dat niet de ontvanger meer betaalde voor een groot deel van het vervoer, maar alleen de afzender, en dus de waarde van 5 cent nuttiger ingezet kon worden.

Jefferson verscheen nog vele malen op postzegels, maar in 1993 voor het laatst.

Frankeerzegel met het portret van Jefferson uit 1938 (Mi 414), 1954 (Mi 654) en 1968 (Mi 940)

Frankeerzegels met het portret van Jefferson uit 1938 (Mi 414), 1954 (Mi 654) en 1968 (Mi 940)

In augustus gaat Zegelgek weer verder met stieren temmen.