Werelderfgoed op postzegels: 1879


Het jaar 1879 was het eerste waarin er twee uitgiftes waren, maar het betrof er wel twee van hetzelfde land: Egypte.

Het zouden de laatste zegels zijn onder her bewind van Isma’il Pasha. Onder zijn bewind, begonnen in 1863 als wali (gouverneur) onder het Ottomaanse Rijk, en gepromoveerd tot khedive (onderkoning) kwamen de eerste postzegels tot stand, naast vele andere nieuwe instellingen en hervormingen. Isma’il ging er prat op het land het modernste van Afrika te maken en zelfs moderner dan diverse landen in Europa. Daarnaast voerde hij een heilloze en kostbare oorlog tegen Ethiopië en alles bij elkaar had hij zoveel leningen uitstaan in Europa, met name in Engeland en Frankrijk, dat de staatsschuld huizenhoog opliep. Dat leidde ertoe dat hij de Egyptische aandelen in de Suezkanaal Compagnie aan de Britten moest verkopen, wat kwaad bloed zette bij zijn eigen onderdanen. Op 26 juni 1879 zette kolonel Ahmed ‘Urabi Isma’il af en verving hem door zijn zoon Tewfik Pasha. Niet dat het tij daarmee gekeerd kon worden, want Tewfik had geen enkele ambitie om het naderende Frans-Britse onheil te weerstaan en de facto leider ‘Urabi deed nog wel alles om Egypte te verdedigen, maar kon in september 1882 niet voorkomen dat de Britten het land bezetten. Pas in 1936 werden de laatste troepen teruggetrokken en in 1954 verdween de Britse invloed geheel na de afzetting van koning Faroek.

Terug naar 1879 en toen Isma’il nog in het zadel zat: op 1 januari werden zegels van 2 1/2 paras van de serie 1872 opgeruimd door ze vet te overdrukken met waardes van 5 en 10. Niet de allerfraaiste opdrukken eerlijk gezegd. De grote cijfers, zeker van de 10 paras, nemen een flink deel van het zegelbeeld in beslag. De verkrijgbaarheid van de zegels is ondanks de iets hogere prijzen goed en ze zitten ook al een tijdje in de collectie, de 5 paras zelfs ongebruikt, maar er is vrijwel geen verschil

Op 1 april bracht de Egyptische regering een nieuwe serie naar de postkantoren, zes maal dezelfde opstelling van sfinx en piramide, sterk verfijnd ten opzichte van 1872, maar nu in zes verschillende kaders,. De druk werd verzorgd door De la Rue. De waardes waren vertrouwd: 5, 10 en 20 paras, 1, 2 en 5 piaster. Het plaatje bleef tot 1914 en de invoering van een nieuwe serie in zwang. In de tussentijd kwamen er vooral nieuwe waardes uit, mede door het in 1888 vervangen van de para door de millième. Ook kwamen er opdrukken: een waarde-opdruk, alsmede dienstzegels en eigen zegels voor Soedan in 1897, als tijdelijk lapmiddel voor de eindeloze serie kameelruiters die een jaar later begon.

Nieuw verder in deze reeks is het gebruik van het Frans naast de Arabische tekst, die de Italiaanse landsnaam van de voorgaande zegels verving. Vanaf dit moment tot aan de introductie van de nieuwe frankeerserie in 1914 bleef dit zo: toen werd definitief overgeschakeld op het Engels als tweede taal en dat was 105 jaar later nog steeds het geval.

Van deze serie heb ik er tot nu toe vier, de zegels van 10 paras en 5 piaster zijn wat moeilijker. De eerste waarde had waarschijnlijk nog voorraad van de opdrukken, werd bovendien zowel in 1882 en nog eens in 1884 door een zegel in andere kleur vervangen. Deze laat ik de volgende keren zien. Ook de 5 piaster kreeg in 1884 een beter voor smalle beurzen verkrijgbare zegel in een andere kleur.

Volgende keer een kort stukje over enkele aanvullingen.