December 1879 – De quetzal

De quetzal op Mi 15 uit 1879 (stampboards.com)

In Nederland kent men de poelifinario en de kroet, in Guatemala de quetzal. Zo is het altijd al geweest en zo zal het altijd blijven, tenminste als laatstgenoemde niet uitsterft, maar dat schijnt nog niet aan de orde te zijn.

De quetzal, in het Latijn Pharomachrus mocinno, is een kleurrijke vogel die voornamelijk in Guatemala en Honduras voorkomt en minder in het zuiden van Mexico, Nicaragua en Costa Rica. Met name het eerstgenoemde land heeft er zijn hele staatshuishouding aan opgehangen, want niet alleen het huidige wapen en de huidige vlag laten het beestje zien, ook betaalt men er in Quetzals. Dan moet het wel een bijzondere vogel zijn, zou je denken en inderdaad, de Maya’s en Azteken kenden hem een goddelijke status toe en dat in verband met de ‘slangengod’ Quetzalcoatl, god van de wijsheid en de wind, waar hij zijn naam aan te danken heeft. Nu wordt de godheid in geel, rood, groen en blauw uitgebeeld, de vrouwtjesquetzal heeft ook stukjes zwart, terwijl het mannetje de kleuren van de Italiaanse vlag heeft en geel bij beide niet in het verenkleed terug te vinden is.

Quetzal (facebook/Aztecs)

Guatemala had, sinds de introductie van de postzegels in 1871 alleen nog het toenmalige wapenschild en wat vrijheidskopjes uitgegeven. In 1879 startte men met een nieuwe traditie. Er verschenen zegel van een kwart en een hele real en na het afschaffen van de oude Spaanse munteenheid in 1881 zegels van 1, 2, 5, 10 en 20 centavos. Toen het nieuwe staatswapen werd ingevoerd kwam daar uiteraard ook de quetzal op voor als wapendrager.

In 1928 werd de Quetzal ook de nationale munteenheid. Inmiddels was de vogel niet meer weg te denken van de frankeerzegels en in 1954 werden zelfs de ontwerpen van 1879 weer van stal gehaald en nog eens herhaald in 1984 en 1987.

In de laatste Zegelgek ‘oude stijl’ ga ik terug naar het begin en het belangrijkste element van de kroning van de Britse monarch.