15 augustus 1879 – Umberto I van Italië

Umberto in 1882 (Studio Vianelli, Venetië)

Oude koningen gaan dood, maar Victor Emanuel II, de eerste koning van het verenigde Italië was helemaal niet zo oud, hij werd slechts 57. Hij werd opgevolgd door de oudste van zijn twee overlevende zonen: Umberto. Zijn andere zoon heb ik hier al eens besproken. Dat was namelijk Amadeus.

Umberto werd geboren op 14 maart 1844, de dag dat zijn vader 24 werd, in het Palazzo Moncalieri nabij Turijn, sinds 1997, samen met andere residenties van de hertogen van Savoye, toegevoegd aan de UNESCO-werelderfgoedlijst. Als oudste zoon van toen nog kroonprins van het koninkrijk Sardinië kreeg hij de opvoeding en het onderwijs dat paste bij een toekomstig troonopvolger. In 1849 werd hij, bij het aftreden van zijn doodzieke grootvader Charles Albert, de kroonprins. Op zijn 14’de verjaardag begon zijn militaire carrière en al een jaar later was hij betrokken bij de Italiaanse onafhankelijkheidsoorlog die in 1861 leidde tot de eenwording van de collectie van koninkrijkjes en (groot)hertogdommen die er voor die tijd waren. Toen het zover was begon Umberto aan een reis door Europa en bezocht onder andere Londen en Lissabon, waar hij getuige was bij het huwelijk van zijn zus Maria Pia met koning Luis I

Mi 38 uit 1879

Umberto stond bekend als een rokkenjager, maar wilde hij als koning serieus genomen worden dan zou hij met een vrouw van koninklijken bloede moeten trouwen. De voorkeur ging om politieke redenen uit naar de Habsburgse prinses Matilde, maar deze kwam door een tragisch ongeval om het leven: ze probeerde een sigaret te verstoppen voor haar vader die haar het roken verboden had, maar haar jurk vatte vlam. Toen de huwbare prinsessen boven de Alpen op waren viel de keus op Umberto’s volle nicht, de 7 jaar jongere Margherita van Savoye, naar wie later de meest basale pizza vernoemd werd. Op 22 april 1868 vond de bruiloft plaats en daarop vestigde het paar zich in Napels, waar na anderhalf jaar een zoon geboren werd: Victor Emanuel III, de controversiële opvolger van zijn vader.

In 1878 overleed Victor Emanuel II na een kort ziekbed en Umberto, 34 jaar oud, nam de troon over. Umberto nam zich voor niet te gaan regeren ‘bij de gratie Gods’, maar een waar constitutioneel monarch te zijn. Dit maakte hem inderdaad geliefd bij het volk, maar een kleine groep republikeinse anarchisten vonden het lang niet ver genoeg gaan en al direct in 1878 waren er twee tijdig verijdelde aanslagen op de nieuwe koning.

Mi 66. een overdrukte pakketzegel uit 1891

Net als de meeste van zijn ambtsgenoten in Europa streefde ook Umberto een koloniaal rijk na. In 1882 werd de Eritrese havenstad Assab veroverd en drie jaar begon een campagne om heel Eritrea te veroveren en later ook Somalië. Dit moedigde de anarchisten aan om de oppositie tegen de koning verder op te voeren, maar voor het volk kon hij niet meer stuk, zeker toen hij persoonlijk kwam helpen bij natuur- en andere rampen. Zo was hij er bij een uitbraak van de Etna in 1879, bij overstromingen in het land van Venetië in 1882 en bij een cholera-epidemie in Napels in 1884.

Mi 70 uit 1895

Gebeurtenissen in 1898 zouden uiteindelijk leiden tot een geslaagde aanslag op zijn leven. In Milaan waren in het voorjaar van 1898 rellen uitgebroken tegen het verhogen van de graanprijzen en op 7 mei besloot generaal Bava-Beccaris het vuur te openen op de menigte. De opstand werd neergeslagen, Umberto was er blij mee en decoreerde Bava. Hiermee tekende hij in feite zijn doodvonnis, maar pas twee jaar later, toen Italië zich net als een aantal andere koloniale mogendheden ging bemoeien met de Bokseropstand in China, barstte de bom: op 29 juli 1900 bezocht Umberto Monza om een sportwedstrijd te bezoeken. Een naar Amerika geëmigreerde anarchist, Gaetano Bresci, wist dit ook en hij arriveerde tijdig genoeg terug in zijn vaderland om met een meegesmokkeld pistool de koning te benaderen. De laatste was kansloos. Bresci werd direct opgepakt en tot levenslange gevangenis veroordeeld, maar een jaar later werd hij dood aangetroffen in zijn cel. Was het zelfmoord of wreekten zijn bewakers zich op hem? In ieder geval vereerden andere anarchisten Bresci als een held en de Poolse Amerikaan Leon Czolgosz liet zich door hem inspireren toen hij op 6 september 1901 in Buffalo het vuur opende op de Amerikaanse president William McKinley.

In de periode van 1878 tot 1900 verschenen er in Italië 45 frankeerzegels, waarvan 32 met het portret van Umberto I, altijd herkenbaar aan de enorme snor die hij cultiveerde. Daarnaast verscheen hij op een serie van 6 pakketzegels in 1884 en op 12 zegels van het nieuw verworven Eritrea, opdrukken op Italiaanse zegels. Daar bleef het bij.

Alle zegels met Umberto’s portret werden ontworpen door schilder en graveur Lodovico Bigola (1822-1905) en Enrico Repettati, die ook verantwoordelijk was voor de eerste zegels van San Marino.

Volgende keer kijken we naar een vogel met een merkwaardige naam.