1 juli 1877 – Le Tre Torri

De drie Torens van San Marino (eigen foto’s 7-8-2007)

Een van de kleinste landjes ter wereld is San Marino en volgens de aan legende grenzende geruchten ook de oudste nog functionerende republiek ter wereld, die in 2001 zijn 1700’ste verjaardag vierde. Toen was het immers de heilige Marinus die zich, vluchtend voor de legers van keizer Diocletianus, terugtrok op de Monte Titano, een 749 meter hoge steenpuist in de verder hooguit heuvelachtig uitlopers van de Apennijnen. In 2007 bezocht ik het, een jaar voordat de berg met de hoofdstad, eveneens San Marino geheten, en zijn drie verdedigingstorens met inschrijvingsnummer 1245 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO kwam.

Zoals de Cerro Rico bij Potosí in Bolivia als nationaal symbool op het wapenschild van dat land terecht is gekomen, zijn de drie torens (Le Tre Torri) het symbool van San Marino. Niet alleen op het wapen komen ze voor, maar ook op de vlag en op het overgrote merendeel van de oudere postzegels die er sinds 1877 worden uitgegeven. Ook hebben de drie kastelen ieder hun eigen euromunt: ze komen voor op de 1, de 5 en de 50 cent.

Zegel van de vierde serie ‘Wapen van San Marino’ uit 1984

De torens hebben alle namen. De eerste, die vrij dicht bij de stad San Marino staat, heet La Rocca of ook wel Guaita en is de oudste en grootste van de drie en al in de 10’de eeuw gebouwd, maar in de 15’de eeuw herbouwd en sindsdien een aantal malen vergroot. Het kasteel heeft een klokkentoren die tot op de dag van vandaag de Sammarinezen waarschuwt voor gevaar. Tot 1970 diende La Rocca als staatsgevangenis, nu is het een museum over de geschiedenis van San Marino.

De middelste toren heet ook wel La Cesta of Fratta en is de hoogst gelegen van de drie en bijna op de top van de berg. Hier was in de Romeinse tijd al een uitkijkpost, maar de huidige toren stamt waarschijnlijk uit de vroege 13’de eeuw en werd in 1253 voor het eerst genoemd in een document. In 1956 werd La Cesta ingericht als museum voor oud wapentuig.

Na alle herdrukken van de eerste zegels verscheen in 1903 een nieuwe serie.

De laatste toren is La Montale, de jongste van de drie en uit het begin van de 14’de eeuw. Ooit was dit met de andere kastelen verbonden door een dikke verdedigingsmuur met weergangen en zo, maar nu is daar niet veel meer van over. Deze toren is niet toegankelijk voor publiek, maar zeker imposant.

De eerste postzegels kwamen dus in 1877 naar ontwerp van een Enrico Repettati, hoofdontwerper en graveur van de Officina Carte Valori in Turijn, dat ook verantwoordelijk was voor alle Italiaanse en Sammarinese zegels. Tot die tijd werden Italiaanse postzegels gebruikt en vóór de stichting van het koninkrijk in 1861 waren het zegels van de Kerkstaat. Een postkantoor bestond al in 1826 in het Palazzo Pubblico, vervangen in 1833 door een eigen gebouw er naast. De post werd er verzameld en toen vooruitbetaling noodzakelijk werd werden de kosten eerst in dat kantoortje voldaan en vervolgens de post naar Rimini gebracht. In deze 20 kilometer verderop gelegen Italiaanse badplaats werden de postzegels erop geplakt.

Een cover door Otto Bickel verzonden van San Marino naar Cincinnati (Worthpoint.com). NB Leonie Berger was zijn echtgenote

In het begin werden de postzegels maar weinig gebruikt en uitsluitend binnen Italië, maar in 1891 arriveerde de Duitse postzegelhandelaar Otto Bickel (1862-1946) in San Marino en hij ging het landje filatelistisch organiseren. Hij stichtte een tijdschrift, dat hij de wereld rond zond met de Sammarinese postzegels. Het was zo erg dat op zeker moment de zegels van 5 centesimi op waren en nieuwe nog niet geleverd konden worden, maar Bickel vond een lokale drukker en zo verschenen de eerste opdrukken. Na het vertrek van Bickel in 1894 had hij wel wat voor elkaar gekregen, hij had de postzegels van het buiten Italië bij velen weinig bekende dwergstaatje op de kaart gezet en dat leidde tot een langdurige erfenis: San Marino gaf nooit heel veel uit, maar was in de jaren 60 en 70 wel de eerste met thema’s als prehistorische dieren en Disneyfiguren die later door allerlei vage agentschapjes uitgemolken werden ten behoeve van Afrikaanse landen en Caribische eilanden. Vanwege zijn rol werd Bickel in 1997 afgebeeld op een postzegel bij het 120-jarig bestaan van de Sammarinese postzegels.

Volgende keer zien we een echte indiaan op een postzegel.