1 juli 1869 – Milan I van Servië

Koning Milan I in de jaren 1880

Enige tijd geleden zagen we hoe het afliep met de vorst van Servië, Michaël III Obrenović: Hij werd neergestoken tijdens een rijtoer door de broers Kosta en Pavle Radovanović, die het autocratische bewind van de prins meer dan zat waren.

Michaël werd, omdat hij zelf geen kinderen had, opgevolgd door zijn nog geen 14-jarige achterneef Milan. Deze was op 22 augustus 1854 geboren in het Moldavische Mărăşeşti, een plaats in het tegenwoordige oosten van Roemenië van zo’n 13000 inwoners. Daar had een deel van de familie een goed heenkomen gezocht in de tijd dat in Servië de familie Karadjordjević aan de macht was. Zijn ouders scheidden al toen hij 2 was en vervolgens kwam zijn vader om in de Roemeense onafhankelijkheidsstrijd tegen de Turken. Hieruit kwam Alexander Ioan Cuza als winnaar uit tevoorschijn, waarna Roemenië als autonome staat verder ging. Milans moeder Marija was daar kennelijk zo van onder de indruk, dat deze al gauw de minnares van Cuza was. De kleine Milan had vervolgens ook geen moeder meer, zodat achteroom Michaël besloot Milan als zijn eigen kind op te voeden. Zo geschiedde en zo werd Milan dus de opvolger na de moord op Michaël. Als het aan de gewezen premier Ilija Garašanin had gelegen had hij persoonlijk de leiding op zich genomen, maar Michaëls minister van oorlog Milivoje Blaznavac dacht daar anders over, pleegde ten gunste van Milan een staatsgreep en stelde een regentschap onder leiding van hemzelf in. Ook kwam er een nieuwe grondwet, die niet veel beter was dan de eerdere en die mogelijk de oorzaak was van twee aanslagen op het leven van de prins.

Servië Mi 14 met Milan op 14 jarige leeftijd

Op 22 augustus 1872 werd Milan 18 en meerderjarig verklaard. Zijn eerste jaren als regerend prins leunde Milan grotendeels op het leger, maar hij bleek wel een talentvol bestuurder. In 1875 brak in het zwaar onder het Ottomaanse juk levende Bosnië-Hercegovina een opstand uit, die zo hard vanuit Constantinopel werd onderdrukt, dat Milan, die zich er eerst niet in wilde mengen, in juni 1876 de oorlog verklaarde aan de Turken. Dit leverde hem grote populariteit in de regio op en de Russen stonden bovendien te springen om hem te helpen. Helaas leidde de onervarenheid van het leger tot een grote nederlaag en Servië mocht zich gelukkig prijzen dat de situatie van voor de oorlog hersteld werd. Dat was ook het meeste dat de Turken wilden bieden, want enige hervorming in Bosnië-Hercegovina kwam er niet, met als gevolg dat een maand na het sluiten van de vrede de Russen zelf de Ottomanen de oorlog verklaarden. Nu kwamen de Russen niet de Serviërs helpen maar de Serviërs waren wel een factor in de uiteindelijk in 1878 gewonnen strijd, die de kaart van de Balkan flink veranderde: Bosnië-Hercegovina kwam onder bestuur van Oostenrijk-Hongarije te staan, Bulgarije werd een autonome staat en Roemenië en Servië werden volledig onafhankelijk. Op grond van de Vrede van Berlijn mocht Milan zich koning gaan noemen en enige jaren later, op 6 maart 1882 werd Servië dus officieel een koninkrijk. Prins Milan IV werd koning Milan I.

In 1875 was Milan getrouwd met de adellijke Roemeense Natalia Keşco, die van moederszijde verwant was aan Milan. Een gelukkig huwelijk werd het niet en er kwam slechts één kind van, kroonprins Alexander. Verder hield Milan het met een aantal minnaressen, waarvan de meest opmerkelijke de Amerikaanse Clara Frewen was, een tante van Winston Churchill. Dit maakt Milan in de jaren 80 niet erg geliefd. Daar kwam nog bij dat hij uitgesproken pro-Oostenrijks was en de regering liever met de Russen samenwerkte. Als klap op de vuurpijl verloor Servië ook nog een korte oorlog tegen Bulgarije, dat door de verovering van en het samengaan met Oost-Roemelië een steeds gevaarlijker factor op de Balkan leek. Dankzij de inmenging van keizer Franz Josef kon erger worden voorkomen, maar voor Natalia was het genoeg. In 1886 werd de scheiding van tafel en bed definitief en de koningin vertrok naar Wiesbaden, mét Alexander. In 1888 wist Milan zijn zoon weer terug naar Servië te krijgen. In het begin van 1889 werd een nieuwe liberale grondwet afgekondigd en op 6 maart van dat jaar trad Milan af, ten gunste van de 12-jarige kroonprins. Nadat de ex-koning de regentschap voor zijn zoon geregeld had vertrok naar Parijs, maar bleef tot 1892 invloed op het bestuur uitoefenen. In dat jaar werd hem vriendelijk verzocht niet meer naar Servië terug te keren tenzij Alexander ziek zou worden.

Servië Mi 25 uit 1880

In 1893 besloot de jonge koning het recht in eigen hand te nemen en zijn regenten naar huis te sturen. Dit maakte in 1894 de weg vrij voor zijn vader om terug te keren. De grondwet van 1869 werd heringevoerd en er was mogelijk zelfs sprake van een verzoening tussen Milan en Natalia, maar toen deze in 1895 naar Belgrado terugkeerde, vertrok Milan spoorslags het land weer uit, om pas in 1897 weer terug te keren. In dat jaar kreeg hij van Alexander de eervolle titel van opperbevelhebber van het Servische leger, een taak die hij met verve uitvoerde.

Servië Mi 232 uit 2007

Toen in 1900 Alexander trouwplannen had met een hofdame van Natalia, Draga Mašin, schoot dat Milan zodanig in het verkeerde keelgat dat hij voor de laatste keer Servië verliet. Op 11 februari 1901 overleed de ex-koning, 46 jaar oud, in Wenen, waarschijnlijk als gevolg van een longontsteking. Twee jaar later kwamen Alexander en Draga om tijdens een aanslag. Het Huis Obrenović kwam daarbij definitief ten einde. Natalia zou zich bekeren tot het Rooms-Katholicisme en non worden. Ze overleed in 1941 in Saint-Denis bij Parijs, bijna 82 jaar oud.

De eerste postzegels met het portret van Milan verschenen ruim een jaar na zijn aantreden, een serie van 8 zegels in waardes van 1 tot 50 Para. Deze werden gevolgd door een tweetal ongetande zegels in 1872. Op 1 november 1880 kwam er een serie van 6 bij met waardes tot 1 Dinar. Alleen in 2007 verscheen er nog een zegel met zijn portret voor de 125ste verjaardag van een door Milan met de Japanse keizer Meiji gesloten handelsverdrag.

De laatste nieuwkomer van de jaren 60 komt uit België, volgende keer het veelbesproken leven van koning Leopold II.