17 april 1864 – Bernardino Rivadavia

Bernardino Rivadavia in Londen (detail)

Zuid-Amerikaanse landen hebben wel wat met hun presidenten. Vele landen hebben eindeloze series met portretten van hun leiders en andere staatslieden uitgegeven. Natuurlijk, de Verenigde Staten waren er mee begonnen, met Washington, Franklin, Jefferson en Jackson en in Zuid-Amerika begon men meestal ‘bescheiden’ met een wapentekening, maar in 1864 zette Argentinië de toon met een eigen oud-president op een postzegel. En wel de eerste officiële: Bernardino Rivadavia.

Argentinië Mi 10 uit 1864

Bernardino de la Trinidad González Rivadavia y Rivadavia werd op 20 mei 1780 geboren in Buenos Aires als zoon van een welgestelde Spaanse jurist. Al op jonge leeftijd was hij betrokken bij de onafhankelijkheidsbeweging in Argentinië, net zoals elders mede gestimuleerd door de activiteiten van Napoleon in Europa, die een steeds dikkere vinger in de Spaanse politieke pap kreeg met alle gevolgen van dien in de koloniën. Eén van die gevolgen was een Britse poging tot overname van de Spaanse gebieden aan de Rio de la Plata in 1806, die door de Argentijnen met succes afgeslagen werd.

In mei 1810 brak ten slotte de revolutie uit en werd de laatste Spaanse onderkoning, Baltasar Hidalgo de Cisneros, afgezet. Een junta met als eerste president Cornelio Saavedra regeerde de eerste anderhalf jaar over het gebied, daarna brak een periode van triumviraten aan, waarin Rivadavia geen uitvoerende rol had wegens ‘te Spaans’. Van 1814 tot 1826 was de provincie Buenos Aires de formele vertegenwoordiger van alle provincies die later Argentinië zouden vormen, de gouverneur fungeerde als een soort van president en Rivadavia vervulde rollen als diplomaat en minister. Vooral in de periode vanaf 1821 tot 1824 was hij de invloedrijkste politicus in Buenos Aires, die de gouverneur vrijwel alle taken uit handen nam.

Argentinië Mi 412 uit 1942

In 1825 kwam de noodzakelijkheid van een andere organisatie van de regering aan het licht. Dit kwam door de oorlog met Brazilië om het gebied dat nu Uruguay is. Er werd in allerijl een constitutie geschreven en er kwamen presidentsverkiezingen. Rivadavia, die een paar jaar in Londen was gestationeerd, werd tot president van de Verenigde Provincies van Rio de la Plata verkozen. Hoewel Saavedra als eerste president van Argentinië wordt beschouwd, was Rivadavia de eerste die gekozen volgens een grondwet aan de macht kwam. Zijn grootste verdienste als president was dat hij Buenos Aires tot hoofdstad uitriep, maar daarmee joeg hij wel de federalisten tegen zich in het harnas.

Erg succesvol was het presidentschap van Rivadavia niet. Het gevolg van de oorlog was dat Uruguay zich onafhankelijk verklaarde en de strijd ‘zomaar’ tot een einde kwam, waarmee de republiek Rio de la Plata op losse schroeven kwam te staan. In 1827 keerde men weer terug tot de oude federatief georganiseerde provinciestaat, die wel in een chronische staat van burgeroorlog bleef, tot in 1861 Bartolomé Mitre alsnog een centrale regering vanuit Buenos Aires stichtte. Rivadavia vertrok naar Spanje waar hij in ballingschap ging. Een poging, in 1834, om terug te keren naar zijn geboorteland mislukte en na enige jaren verblijf in Uruguay en Brazilië keerde hij weer terug naar Spanje en vestigde zich in Cadiz. Daar overleed hij op 2 september 1845.

Op 17 april 1864 verschenen de eerste zegels met het portret van Rivadavia. Tot 1867 kwamen er waardes van 5, 10 en 15 centavos uit, al of niet getand en al of niet met watermerk. Daarna kreeg hij gezelschap van andere staatslieden, waarover ik het te zijner tijd zal hebben.

Rivadavia is als persoon het laatst herdacht in 1980 bij zijn 200ste geboortedag, maar daarna verschenen er nog postzegels voor het natuurhistorisch museum van Buenos Aires dat naar hem is vernoemd. De havenstad Comodoro Rivadavia in Patagonië, die ook af en toe op postzegels figureert, is vernoemd naar Martín (1852-1901), een kleinzoon van Bernardino.

Argentinië Mi 1460 uit 1980 herdacht de 200ste geboortedag van Rivadavia

Cactussen en ratelslangen op je pad mannetje…, maar dat is de volgende keer.