2 december 1862 – De bergen van Nicaragua

Het wapen van Nicaragua (bron)

Vier bergen in een nogal vreemd aandoend landschap. Eén ervan, de voorste, lijkt wel een molshoop, die een schaduw werpt op een bergrug met een boom. De achterste, aan de linkerkant ziet eruit als een echte berg, waar de zon net achter op komt. De andere twee vallen een beetje in het niet bij de bergrug vanwege het vreemde perspectief. Eén daarvan is getooid met een phrygische muts. Allerlei elementen van het wapen van Nicaragua zijn daar, maar dan als een merkwaardig maar geromantiseerd plaatje.

Nicaragua Mi 1

De uitgifte van de eerste Nicaraguaanse postzegels aan het eind van 1862 was het eerste teken van stabiliteit sinds jaren. In 1821 was de onafhankelijkheid van Spanje uitgeroepen als onderdeel van het Mexicaanse rijk, in 1823 scheidden Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua en Costa Rica zich af en vormden de Federale republiek van Centraal-Amerika. Gebrek aan eenheid en haantjesgedrag van de leiders, in het bijzonder de Hondurees Francisco Morazán, maakte dat deze unie tussen 1838 en 1840 uiteenviel. Na de executie van Morazán in 1842 werden er nog wel enkele pogingen ondernomen om de federatie nieuw leven in te blazen, maar Costa Rica wilde sowieso er niets meer mee te maken hebben en de andere voormalige lidstaten kwamen ook niet meer tot een overeenkomst.

Tomás Martínez, president van Nicaragua van 1857 tot 1867

Voor Nicaragua betekende de onafhankelijkheid vooral een gang van burgeroorlog naar burgeroorlog. De twee belangrijkste steden van het land, voordat het nog kleine plaatsje Managua in 1852 tot hoofdstad werd gekozen, waren het conservatieve Granada en het liberale Léon. Deze stonden elkaar voortdurend naar het leven. In 1855 trokken de liberalen de Amerikaans avonturier William Walker aan om de conservatieven een lesje te leren, maar Walker trok de macht naar zich toe en was van 1856 tot 1857 zelfverklaard president, de enige Amerikaan die het zover geschopt heeft. Hij lokte militaire interventie van de voormalige bondgenoten uit en werd teruggestuurd naar New York. In 1860 kwam hij voor het vuurpeloton in Honduras na een volgend avontuurtje.

De liberalen hadden voorlopig niets meer te zeggen, de conservatieven hadden de macht stevig in handen, er kwam een op conservatieve leest geschoeide grondwet en in 1859 werd Tomás Martinez op basis daarvan de eerste gekozen president. Deze situatie duurde tot 1893 toen de liberale generaal Jose Santos Zelaya via een staatsgreep aan de macht kwam.

Nicaragua Mi 4451 uit 2011

In dit klimaat kwamen dus de eerste postzegels van Nicaragua uit: een blauwe 2 en een zwarte 5 centavos op gelig papier. Deze werden in 1869 pas eerst gevolgd door dezelfde zegels op wit papier, aangevuld met waardes van 1, 10 en 25 centavos. De eerste 7 zegels waren getand, maar in 1877 kwam hetzelfde setje nog eens uit, maar dan met roulettedoorsteek: in plaats van naalden worden dan kleine mesjes gebruikt om een scheurlijn te maken. Vanaf 1882 waren er nieuwe postzegels die beter herkenbaar waren als het wapen van Nicaragua, vijf bergpieken met een vrijheidsmuts, gevat in een driehoek. Deze bergen stonden en staan nog steeds voor de vijf leden van de vroegere Centraal-Amerikaanse federatie. El Salvador heeft een vergelijkbaar wapen.

In 1991 werd het door de oude leden van de federatie een nieuw samenwerkingsverband gesticht: het Centraal-Amerikaanse Parlement, met als doel economische, democratische en militaire samenwerking tussen Nicaragua, Honduras, El Salvador, Guatemala, Panama en, sinds 2010, de Dominicaanse Republiek. Nog steeds wil Costa Rica er niets mee te maken hebben. In 2011 werd het 20-jarig bestaan in Nicaragua gevierd met een postzegel, die het embleem van de organisatie toont, ontleend aan het wapen, met vijf bergpiekjes in een driehoek.

Volgende keer ga ik het hebben over de eerste Turkse postzegels.