Oktober 1860 – De allegorie van Liberia

Liberia Mi 2 (bron, hierop veel technische informatie voor de liefhebbers)

Allegorieën op de verdiensten van een land of kolonie hebben we al vaker gezien. Het begon met de Sydney Views in 1850, vanaf 1851 kwam de Britannia in beeld op de door de Britten bestuurde eilanden Trinidad, Barbados en Mauritius en in 1854 debuteerde de Helvetia als symbool van Zwitserland. De Liberia was dus niet nieuw, maar wel een beetje knip- en plakwerk van genoemde en andere uitgiftes met vrijheidssymbolen.

1860 was de vooravond van de Amerikaanse Burgeroorlog: in Washington was Abraham Lincoln verkozen als president en hij was een groot tegenstander van slavernij. Zuidelijke staten waren van mening dat ze zonder slavernij niet konden bestaan en dit leidde tot een vier jaar durend conflict tussen de zelfverkozen president Jefferson Davis en Lincoln, een strijd die ten slotte door de laatste gewonnen werd.

Slavernij was echter niet voor het eerst een bron van discussie, al vanaf de oprichting van de Verenigde Staten nam bijna iedere president zich voor om op zijn minst met minder slavernij te eindigen dan aan het begin van de ambtsperiode. James Madison, president van 1809 tot 1817 had daar een oplossing voor: hij steunde het project van de predikant Robert Finley, die in 1816 de ACS (American Colonization Society) had opgericht, met als doel om zwarte en gekleurde mensen (terug) naar Afrika te sturen om daar hun eigen land te gaan runnen. Zo gezegd, zo gedaan en in 1820 voeren de eerste vrije slaven naar de westkust van het continent en stichtten er de nederzetting die naar de inmiddels aangetreden president James Monroe Monrovia genoemd werd. Om bestuurlijke ervaring op te doen kwamen er wat blanke Amerikanen mee om ze te scholen, maar die trokken zich na verloop van tijd terug. Het land kreeg de naam Liberia, geleid door een elite van goed opgeleide ex-slaven. De democratische principes van het ‘moederland’ werden niet erg nageleefd, maar de staat, pas eerst onafhankelijk geworden in 1847, functioneerde en doet dat nog steeds. Na de burgeroorlogen van het eind van de vorige eeuw is het land in rustiger vaarwater gekomen en wordt sinds 2006 geleid door het eerste vrouwelijke staatshoofd in heel Afrika: Ellen Johnson Sirleaf.

In 1860 was Stephen Allen Benson (1816-1865), afkomstig uit Maryland en al in 1822 met zijn ouders naar Afrika gekomen, de tweede president van Liberia. Onder zijn bewind werden diplomatieke betrekkingen met de VS – toen pas! – en België gesmeed. Verder deed hij verwoede pogingen om de moeizaam lopende economie van het land draaiende te houden. Eén van de activiteiten om dat te realiseren was het uitbreiden van het postsysteem en de uitgifte van postzegels. In 1852 werden de eerste vier postkantoren al opgericht, postzegels kwamen in 1860. Omdat Liberia in 1850 al een postverdrag met Engeland had gesloten, was het een logische stap dat daar de opdracht ook naartoe ging. De zegels kwamen uit de steendrukkerij van Dando, Todhunter & Smith in Londen. De zegels waren getand en daarmee was Liberia niet alleen een van de eerste op de wereld, maar ook de eerste in Afrika. Dit type werd tot 1880 met kleine verschillen en andere kleuren uitgebracht, totaal 14 stuks in 5 verschillende waardes.

Daar zat ze dan, de Liberia, op een kist als de dame van de Sydney Views, achter een schild, en met een piek in de rechterhand en een frygische muts op het hoofd. In de verte een zeilschip dat alle goeds brengt naar en haalt van het land. Bekende thema’s inmiddels en de Liberia werd wijd en zijd met de Britannia vergeleken zoals die op de keerzijde van een Britse penny-munt en op de postzegels stond.

Sommige Britse koloniën hadden heel eigen symboliek. Volgende keer halen we bronwater van het eilandje Nevis.