1860 – Het fregat Sandbach

Guyana Mi 16 uit 1862

Een van de meest tot de verbeelding sprekende schepen die ooit op postzegels verschenen was de Sandbach, namelijk op die van Brits Guyana, buurland van Suriname. Zeilschepen hadden de postzegels van voor 1860 al wel gesierd, maar een naam kregen ze toen pas en nog een eind de 20ste eeuw in was dit het voornaamste ontwerp. Overigens lijkt het ontwerp van 1853 sterk op de Sandbach-zegels, alleen is het scheepje gespiegeld.

De Sandbach werd in 1825 gebouwd voor de rederij Sandbach, Tinne & Co in Liverpool. Het was voor die tijd een enorm schip, bedoeld voor de koloniale handel tussen Guyana en het moederland. Tot 1874 bleef het schip in bedrijf. Tot dat jaar toe was het nog rendabel om het laden en lossen 15 kilometer voor de kust plaats te laten vinden, omdat de Sandbach te groot was om de ondiepten  voor de kust te bevaren. Daarna kwamen er lichtere schepen die door konden varen.

De Sandbach kwam in 1878 onder de slopershamer en daarmee was een roemrucht schip verloren gegaan, maar tot 1927 was het wel de vaste verschijning op de postzegels.

De rederij McInroy, Sandbach & Co werd in 1792 te Demerara opgericht in 1792 door de Schot James McInroy (1759-1825) en drie partners waaronder Samuel Sandbach (1730-1800). Al gauw kwam Samuels neef, eveneens Samuel geheten (1769-1851) in de zaak. Deze benaderde de Haagse ondernemer Philippe Frédéric Tinne om partner te worden. Aldus werd de Liverpoolse vestiging gedoopt tot Sandbach, Tinne & Co. En hiermee is ook de Nederlandse inbreng verklaard.

Tinne was een ware avonturier. Hij werd op 18 november 1772 geboren als zoon van Johan Abraham Tinne (1742-1808), een vurig orangistisch regent en particulier secretaris van de raadpensionaris Laurens van de Spiegel. Dit baantje nam Philippe van zijn vader over, maar dankzij de Franse tijd werd het hem te heet onder de voeten en hij emigreerde naar Demarara, toen nog onder Nederlands bestuur, maar bezet door de Britten. Tinne was later nog betrokken bij de definitieve overdracht van het gebied aan het Verenigd Koninkrijk.

Nederland gaf in 2013 een postzegel uit voor Alexandrine Tinne (NVPH 3048)

In Demerara was Tinne bevriend geraakt met Samuel Sandbach en samen zetten ze de Liverpoolse vestiging van de rederij en handelsfirma op die hun naam zou dragen. Het werd een groot succes en na het overlijden van zijn eerste vrouw Anna Rose ging hij terug naar Den Haag om zich er te vestigen in het oude huis van de 17e eeuwse regenten Reinier en diens zoon Adriaan Pauw, Herengracht 17. Hij hertrouwde met Henriëtte van der Capellen (1796-1863), die hofdame was van koningin Sophie, en samen kregen ze nog een dochter, de ontdekkingsreizigster en fotografe Alexandrine. Tinne overleed in 1844.

Aan de familie Tinne herinnert nu nog de Anglican Church of St. John and St. Philip aan de Ary van der Spuijweg in Den Haag. Deze werd aanvankelijk in Bezuidenhout gesticht door Philippes in Engeland geboren zoon John Abraham ter herdenking aan diens in de Sahara vermoorde halfzus. Na de bombardementen van 1945 werd de kerk nabij de Scheveningseweg herbouwd.

Guyana Mi 61 uit 1882

De eerste Sandbachzegels waren ook de eerste getande zegels van Guyana. Wie de ontwerper was is niet bekend. De Sandbach wordt, net als bij het onbekende schip in 1853, omgeven door het motto van de kolonie Damus Petimusque Vicissim (wij geven en verwachten iets terug). De serie begon met een 1 cent in 1860 en daar kwamen tot 1863 nog diverse waardes bij. Opvallend is het gebruik van Romeinse cijfers op de hogere waarden, VIII, XII en XXIV cents, een nieuwtje dat voor zover bekend nergens navolging kreeg. Hoewel dit in Spanje al in 1850 gebruik werd, tonen ook de zegels van Guyana het jaartal, in de hoeken van deze zegels vind je een 1, een 8, een 6 en een 0. Overigens werden jaarcijfers ook in 1853 al toegepast.

Treinen op postzegels horen tot de populairste verzamelthema’s. De eerste stoomlocomotief was er al in 1860, in New Brunswick. Samen met een andere toen bekende stoomboot én een troonopvolger komt deze de volgende keer aan de beurt.