1 februari 1859 – Koning Georg V van Hannover

Portret van de juist overleden ex-koning uit 1878

Het koninkrijk Hannover was op de kop af een jaar geleden aan de beurt bij Zegelgek, toen met het wapenschild, voor het grootste deel overgenomen van dat van Groot-Brittannië en Ierland, uitgegeven in 1850. In 1853 kwam daar een tamelijk eenvoudige cijfertekening bij, maar in 1859 kwam bij het cijfer een portret van koning Georg V en in 1860 een vierde ontwerp, een posthoorn.

Georg was de laatste koning van Hannover. Hij werd als Georg Friedrich Alexander Karl Ernst August geboren als enig kind van Ernst August, toen nog gewoon de vijfde zoon van de Engelse koning George III en als het echt niet anders kon diens opvolger daar. Hier stak zijn drie dagen oudere nicht Victoria een stokje voor, door net 18 te worden op het moment dat de versleten koning William IV overleed: Ernst August werd als een losbol beschouwd die men liever niet op de Britse troon zag. Daarentegen was hij de eerste in lijn voor Hannover vanwege de in geheel Duitsland nog geldende Salische wetgeving.

Georg werd geboren in Berlijn op 27 mei 1819, drie dagen na Victoria. Als lid van het Britse koningshuis groeide hij afwisselend in Engeland en in Hannover op. Als jongen van tien werd hij door ziekte blind aan zijn linkeroog en een ongeluk vier jaar later kostte hem ook het licht in zijn andere oog. Desondanks wilde zijn vader er, toen hij eenmaal koning was, niet van weten hem buiten staatszaken te houden en stoomde hem klaar voor een eventueel koningschap. In zijn vrije tijd was Georg een groot muziekliefhebber, die zelf ook vaak achter de piano te vinden was.

Munt met beeltenis van Georg V uit 1865. Het muntmeestersteken B onder de hals is van Theodor Wilhelm Bruël, de naam van Brehmer staat er vlak boven in de hals.

Hij trouwde op 18 februari 1843 in Hannover met de 1 jaar oudere Marie van Saksen-Altenburg (1818-1907) en zij betrokken een paleis in de Calenberger Neustadt in die stad. Hier werden hun drie kinderen geboren, een zoon Ernst August (1845-1923) en dochters Frederica (1848-1926) en Marie (1849-1904).

In 1851 stierf Ernst August en het moment was dus gekomen om koning van Hannover te zijn. Het land werd na 1848 in liberale zin geleid, maar in 1855 maakte Georg, in principe als autocraat opgevoed, daar een eind aan en herstelde een eerdere grondwet uit 1840. De kabinetten vanaf 1855 bestonden uitsluitend uit adellijke heren die de koning geen strobreed in de weg legden: zijn wil was wet en zij voerden het uit. Dit leidde tot een min of meer achterlijk beleid, Georg hield persoonlijk de industrialisering van zijn land (en in ieder geval zijn hoofdstad) tegen, zodat er maar geen arbeidersstand met de in zijn gedachten bijkomende nadelen zou ontstaan! Het nog primitieve spoorwegnet werd pas eerst rond 1865 uitgebreid en mijnbouw, die in heel Duitsland al tot bloei gekomen was, kwam er toen ook pas.

Hannover Mi 14 uit 1859

Georg had vanaf het begin van zijn regering, in tegenstelling tot zijn vader, een broertje dood aan de Pruisische overheersingsdrang binnen de Duitse bond. Toen in 1866 Pruisen hem probeerde te dwingen neutraal te blijven in de oorlog tegen Oostenrijk, weigerde hij pertinent, ondanks dat de Pruisische koning Wilhelm I van moederszijde een volle neef was. Dit leidde tot zijn afzetting in juni van dat jaar. In september werd het koninkrijk door Pruisen geannexeerd en de koning vluchtte naar Wenen, waar in 1867 ook zijn gezin arriveerde. Later verhuisde hij naar Parijs, waar hij vergeefs campagne voerde voor herstel van zijn rechten als koning van Hannover. Op 12 juni 1878 overleed hij in zijn woning aan Rue de Presbourg, die met Rue de Tilsit een cirkel vormt om de huidige Place Charles de Gaulle en de Arc de Triomphe. Hij werd bijgezet op Windsor Castle. Zijn weduwe en zoon Ernst August bleven in het Oostenrijkse Gmunden wonen en stierven daar vele jaren laten. Alle oudste mannelijke nazaten van Georg heten overigens Ernst August. De huidige ‘troonpretendent’ werd in 1954 geboren in Hannover en is in 1999 getrouwd met prinses Caroline van Monaco. Ook zijn zoon (van 1983, uit zijn eerste huwelijk) draagt de naam.

Het portret van Georg V op de postzegels werd gemaakt door Heinrich Friedrich Brehmer (1815-1889), die vooral gewaardeerd werd als medailleur van het koninkrijk: de beeltenis komt dan ook exact overeen met die van de munten van die dagen. Georg kijkt, zoals op bijna alle van hem gemaakte portretten en foto’s (voor de kijker) naar links. Net als alle postzegels van Hannover kwamen ze uit de boekdrukkerij van Culemann. In totaal verschenen er tot 1864 8 zegels met Georg’s gezicht erop. De laatste zegels hebben een doorsteek voor eenvoudiger scheiding.

1859 was ook het jaar van de eenwording van Italië. In Modena verschenen er in oktober al postzegels met het Italiaanse landswapen. Daarover de volgende keer.