1 januari 1859 – Het Wapen van Venezuela

Het wapen van Venezuela tot 1954 (bron)

Venezuela was van de Zuid-Amerikaanse landen relatief laat met de uitgifte van postzegels. En dat voor een land waar nog hetzelfde jaar een bloedige burgeroorlog zou uitbreken tussen caudillos van allerlei pluimage, een strijd die in 1863 werd beslecht, waarna de in 1830 uit Gran Colombia losgeweekte staat werd omgezet in de federale Verenigde Staten van Venezuela, een staatsvorm die tot eind 1953 aanhield.

Het wapen van de voormalige gemeente Assendelft op het gemeentehuis aan de Dorpsstraat (eigen foto, 31-12-2016)

Tot 1880 was het staatswapen, pas officieel aangenomen in 1864, het hoofdonderwerp van de Venezolaanse postzegels. Alleen net toen de federatie was uitgeroepen was het een adelaar met gespreide vleugels. Vanaf 1880 kwam ‘Vader des Vaderlands’ Simon Bolivar pas eerst in beeld, dit waren bovendien – ook weer zeer laat – de eerste getande zegels van het land.

Het wapen van Venezuela bevat weer een paar nieuwe elementen. Het bestaat uit drie delen. Linksboven zie je een korenschoof in een rood vlak. Deze verbeeldt niet alleen de vruchtbaarheid en welvaart van het land, maar ook de eenheid van de 20 (toenmalige) staten: de schoof telde (tot 2006) 20 pluimen. Hiernaast, op een geel vlak, twee vlaggen, een sabel, een zwaar en drie lansen, bijeengebonden voor een lauriertak. Deze staan voor de overwinning in de oorlog. De kleuren van de vlag, staan voor het in Venezuela gevonden goud (geel), het water van zee en rivieren (blauw) en het bloed dat vergoten werd voor de Venezolaanse onafhankelijkheid (rood).

Een echte Venezuela Mi 2 (bron)

In het onderste deel van het wapen een paard, een van de dierensymbolen die de vrijheid uitbeelden. Het verhaal wil dat in dit geval het paard van Simon Bolivar getoond wordt. Dit dier, Palomo (letterlijk ‘grijze duif’), was vanaf 1819 onafscheidelijk van de vrijheidsstrijder, zoals Marengo dat van Napoleon was. Een andere eigenaardigheid is dat het paard vanaf 1859 steeds naar rechts galoppeert, maar sinds de instelling van de Bolivariaanse republiek door Hugo Chavez in 2006 naar links! Dat was eigenlijk tegen de heraldieke regel in dat paarden altijd naar rechts gaan. Alhoewel…, Assendelft, tot 1973 een zelfstandige gemeente en sindsdien onderdeel van Zaanstad, zondigde al eerder hiertegen.

De 1/4 centavo uit 1862 (Mi 4, bron)

Bovenop het wapen vind je twee hoornen des overvloeds. Het wordt geflankeerd door een olijftak links en een palmtak rechts en deze worden bijeengebonden door een schriftlint met daarin de belangrijkste data van de republiek. In het wapen van 1864 was dat 5 juli 1811, de dag van de onafhankelijkheidsverklaring. In 1954 werd deze datum vervangen door 19 april 1810, de dag van het begin van de revolutie tegen Spanje. De andere datum in het wapen van 1864 was 28 maart van dat jaar, de dag dat de federatieve grondwet werd ondertekend. Deze werd in 1954 vervangen door 20 februari 1859, wat in het algemeen wordt gezien als het begin van de federatie.

De eerste postzegels van Venezuela hebben een uitzonderlijk formaat, staand en hoog. Alle onderdelen van het wapen zijn duidelijk herkenbaar, maar er zijn wel heel veel vervalsingen, van welke sommige makkelijk herkenbaar zijn en andere geraffineerd. Een tweede uitgifte kwam er in 1862, dit keer wel in het standaardformaat. Ook hier is het wapen mooi gedetailleerd weergegeven, maar zijn er zonodig nog meer vervalsingen dan bij de zegels van 1859. Kortom, weet wat je koopt…

Het koninkrijk Hannover durfde in 1859 wel weer eens een portret van zijn staatshoofd aan. Daarover de volgende keer.