1 juli 1847 – Benjamin Franklin

Benjamin Franklin op 72-jarige leeftijd, door Joseph-Siffred Duplessis (1778)

Op 1 juli 1847 werd in de Verenigde Staten de postbezorging federaal geregeld. Tot die tijd was het aan de lokale postmeesters om te bepalen of ze aan de vooruitbetaling van de verzending mee wilden doen. Er waren in principe twee tarieven, die van 5 cents tot een afstand van 300 mijl en 10 cent daarboven. De volgende tariefstap was die van 20 cent voor afstanden boven 3000 mijl maar dat kwam eigenlijk niet voor. Dus kwamen er twee zegels uit, een van 10 met het portret van George Washington en een van 5 met dat van Benjamin Franklin.

Franklin was een van de mannen – in een tijd dat vrouwen nog lang niet mee mochten doen in Amerika – die aan de wieg stonden van de Verenigde Staten. In 1847 werd hij zelfs gekend als het onmiskenbare opperhoofd van al die Founding Fathers, maar zoiets doe je natuurlijk niet in je eentje…

Franklin als drukkersleerling en boekdrukker

Zegel uit 1993 bij de opening van het nieuwe Amerikaanse Postmuseum (Mi 2390)

Zegel uit 1993 bij de opening van het nieuwe Amerikaanse Postmuseum (Mi 2390)

Hij is geboren – volgens de Gregoriaanse kalender – op  17 januari 1706 in Boston als 15e van 17 kinderen een behoorlijk aantal, ook voor die tijd. Zijn voornaam duidt er al op dat hij de jongste was, maar er kwamen er nog twee dus, dit waren echter meisjes. Zijn vader Josiah kwam uit Ecton, een dorpje aan de oostkant van Northampton in Engeland en emigreerde in 1682 met zijn gezin naar Amerika. Franklins moeder was Abigail Folger, Josiah’s tweede vrouw, met wie hij in 1677 getrouwd was.

Hoewel Benjamin zijn school niet afmaakte bleek het een pienter en leergierig jongetje. Hij ging werken bij zijn oudere broer James, die een drukkerij had en leerde daar het vak. Ook ging hij stukjes schrijven in James’ krant, stiekem en onder pseudoniem, want James wilde niet dat zijn toen 15-jarige broertje zich daarmee bezig hield. Een jaar later had Ben zelfs de leiding van de krant, toen James enkele weken gevangen zat wegens het publiceren van de gouverneur niet welgevallige stukken. Nog een jaar later ging Benjamin met de verworven kennis naar Philadelphia met de bedoeling daar zijn eigen drukkerij op te zetten. Dat ging niet van een leien dakje want zijn baas daar gaf hem niet de kans en raadde hem aan naar Londen te gaan. Zo geschiedde, maar na terugkeer in Philadelphia stichtte hij in 1728 zijn eigen drukkerij en uitgeverij daar.

In 1730 trouwde Franklin met Deborah Reed (1708-1774), die hij in 1723 had leren kennen. Ze zouden drie kinderen krijgen, waarvan er twee volwassen werden. Zijn zoon William (1730-1813) werd gouverneur van de kolonie New Jersey, maar hij bleef in de onafhankelijkheidsoorlog aan de kant van de Britten staan en vluchtte na het verlies naar Londen waar hij overleed.

Franklin als wetenschapper en filosoof

Zegel bij Franklins 250ste geboortedag (Mi 694)

Zegel bij Franklins 250ste geboortedag naar een schilderij door Benjamin West uit 1813 (Mi 694)

Prokop Diviš met zijn uitvinding op een Tsjechoslowaakse zegel uit 1954 (Mi 867)

Na de verkoop van de drukkerij in 1750 ging Franklin zich vooral aan zijn grootste hobby wijden: hij was namelijk een enthousiast wetenschapper die vooral geroemd is om zijn publicaties over elektriciteit. Hij staat wereldwijd bekend als de uitvinder van de bliksemafleider, een feit dat overigens ook geclaimd werd door de Tsjechische priester en natuurwetenschapper Prokop Diviš (1698-1765). Beide hebben echter belangrijke dingen aan de ontwikkeling bijgedragen. Daarnaast vroeg Franklin uit principe nooit een patent aan.

Franklin ontwikkelde onder andere ook de glasharmonica en de bifocale brillenglazen en schreef talloze artikelen van meer filosofische aard zoals over het bevolkingsvraagstuk, waar later ook Thomas Malthus mee bezig zou zijn en waar zijn werk vaak mee vergeleken wordt. Tijdens zijn inzet als Amerikaans ambassadeur in Frankrijk assisteerde hij de broers Montgolfier bij hun ontwikkeling van de luchtballon. Verder was hij een behoorlijk musicus en componist en de eerste schaakspeler van naam in Amerika.

Franklin als diplomaat en politicus

In 1778 sloten Frankrijk en de USA een vriendschapsverdrag: Lodewijk XVI overhandigt ambassadeur Franklin de ondertekende documenten (Mi 1339)

In 1757 werd Franklin ingezet als vertegenwoordiger voor de kolonie Pennsylvania in Londen, dit was zijn eerste diplomatieke baan. In 1765 was hij nauw betrokken bij de onderhandelingen over de versoepeling van de Stamp Act, maar de Engelse halsstarrigheid op dit punt dreef hem in het kamp van de opstand. Vanaf dat moment zette hij zich volledig in voor de Amerikaanse zaak. Toen de opstand in 1775 uitgebroken was werd Benjamin lid van de ‘commissie van vijf’ met o.a. de toekomstige presidenten John Adams en Thomas Jefferson, om de onafhankelijkheidsverklaring voor te bereiden. Op 4 juli 1776 was het zover: de 13 koloniën verklaarden zich vrij van Engeland.

Na terugkeer uit Frankrijk in 1785 was de inmiddels bijna 80-jarige Franklin nog betrokken bij de ontwikkeling en ondertekening van de Amerikaanse grondwet in 1787. De ‘enige president van de Verenigde Staten die nooit president werd’ overleed in zijn huis in Philadelphia op 17 april 1790, 84 jaar oud.

 

 

Franklin op postzegels

De eerste federale postzegel

De eerste federale postzegel

Een van de zgn. Big Bens uit 1918 (Mi 247)

Hoewel Benjamin Franklin postmeester van Philadelphia was in de tijd van de Postmaster Provisionals, deed die stad niet mee met de uitgifte van eigen postzegels. Dat de federale posterijen zijn portret gebruikten was nog niet helemaal vanzelfsprekend. Postmaster-General Cave Johnson stelde namelijk voor de recent overleden oud-president Andrew Jackson voor de 5 cents zegel te gebruiken, maar op het laatste moment werd het toch Franklin, die immers de eerste Postmaster-General was geweest – hiertoe was hij in 1753 benoemd in alle Amerikaanse koloniën – en vanwege zijn rol bij de onafhankelijkheid van het land. Het werd het begin van een lange rij, meer dan 130 zegels gewijd aan Benjamin Franklin zijn inmiddels verschenen, alleen al in de Verenigde Staten. De laatste uitgifte was in 2006 bij zijn 300ste geboortedag, zegels die zijn belangrijke verdiensten als staatsman, wetenschapper, boekdrukker en postmeester benadrukken.

Serie ter gelegenheid van Franklins 300ste geboortedag (Mi 4065-4068)

Serie ter gelegenheid van Franklins 300ste geboortedag in 2006 (Mi 4065-4068)